Протокол о РВПЗ

ЛАСТАУЫШТАРДЫҢШЫҒАРЫНДЫЛАР МЕН ТАСЫМАЛДАР ТІЗІЛІМІ

ТУРАЛЫ ХАТТАМА

Осы Хаттаманың тараптары,

 

Ақпаратқа қолжетімділік, қоршаған ортаны қорғауға қатысты сұрақтар бойынша шешім қабылдау процессіне және сот төрелігіне әлеуметтің қатысуына  рұқсат алу туралы (Орхусс конвенциясы)1998 жылғы Конвенцияның 5 баптың 9 тармағы және 10 баптың 2 тармағына сілтеме жасай отырып,

 

Орхусс конвенциясы тараптарының бірінші кеңесінде қабылданған Лукк декларациясында корсетілгендей,ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімі ластауды азайту мен тұрақты дамуға жәрдем жасайтын, корпорациялардың есеп берушілігін арттыратын мықты механизм екенін мойындай отырып,

 

қоршаған орта мен дамыту бойынша 1992 жылғы Рио-де-Жанейролық декларацияның 10 принципін есекере отырып,

сондай-ақ қоршаған орта мен дамыту бойынша 1992 жылғыБіріккен Ұлттар Ұйымының Конференциясында келісілген принциптер мен міндеттемелер, атап айтқанда XXIғасырға күн тәртібіндегі 19 тараудың ережелерін ескере отырып,

Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында, атап айтқанда, әлеуметшіліктің, сәйкес құралдарды қолданудағы ғаламдық экологиялық мәселелер туралы ақпаратқа қолжетімділігін кеңейту мақсатында, ол, ақпаратты жинау, өңдеу және тарату саласындағы елдердің потенциалдары мен мүмкіншілігін күшейтуге шақырған, 1997 жылғы арнайы он тоғызыншы сессиясында XXIғасырдағы Күн тәртібін одан әрі жүзеге асыру бойынша іс-әрекет Бағдарламасынмәлімет үшін ала отырып

2002 жылғы тұрақты даму бойынша жоғарғы деңгейде өткен Бүкіләлемдік кездесудің шешімін жүзеге асыру бойынша, химиялық заттар туралы келісілген кешенді ақпаратты жинауды қамтамасыз етуге үндеу мазмұны бар, мысалы ұлттық ластауыштаршығарындылары мен тасымалдартізілімі арқылы, Жоспарды ескере отырып

2000 жылдан кейінгі іс-әрекеттердің Басымдылығы үшін және ластауыштардың шығарындылар мен тасымалдар тізілімі/шығарынды кадастры боыйнша іс-әрекет Жоспарын, химиялық қауіпсіздік бойынша Халықаралық форум жұмысының қорытындысын, атап айтқанда химиялық қауіпсіздік бойынша Балийлық декларациясын назарға ала отырып,

соднай-ақхимиялық заттарды қауіпсіз қолдану бойынша мекемеаралық бағдарлама шегінде жүзеге асырылатын қызметті есекере отырып,

Кеңес, мүше-елдерді ұлттық ластауыштардың шығарындылар мен тасымалдар тізілімінқұрып және әлеуметшілікке олардың қолжетімділігін қамтамасыз етуге шақыратын ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін енгізу туралы Кеңестің оның ұсынысы бөліміндегі, Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымы қызметінің қорытындысын ары қарай ескере отырып,

экологиялық ақпараттар жүйесін әлеуметшілік үшін қолжетімділікқұру жолымен, қазіргі және келешек ұрпақтың оның денсаулығы үшін және қоршаған орта үшін колайлы өмір сүруіне, әр адамның құқығын жүзеге асырылуынаболысу механизмін құруға ұмтыла отырып,

сонымен қатар, мұндай жүйелерді құру мен жетілдіру кезінде тұрақты дамуға болысатын принциптер ескерілсін, мысалы 1992 жылғы  коршаған орта мен даму бойынша Рио-де-Жанейролық декларацияның 15-ші принципінде мазмұндалған сақтандырушылық принципі негізіндегі тәсілді қамтамасыз етуге ұмтыла отырып,

Орхусс конвенциясында бекітілген дәлме-дәл ақпараттық жүйелер арасындағы экологиялық ақпараттар мен құқықтарының жүзеге асырылу байланысын мойындай отырып,

ластауыштар мен қалдықтарға қатысты, 2001 жылғы тұрақты органикалық ластауыштар туралы Стокгольм конвенцияся мен 1989 жылғы трансшекаралы қауіпті қалдықтарды тасымалдау мен оларды жоюды бақылау туралы Базель конвенциясын қосқанда, басқа да бастамалармен ынтымақтастық қажеттілігін белгілей отырып,

Өндірістік қондырғылар мен басқа да көздерді қолдану нәтижесінде пайда болатын ластанулар мен қалдықтар көлемін мейлінше қысқартуда кешенді әдістеменің мақсаты, жалпы қоршаған ортаны қорғаудың жоғарғы деңгейін қамтамасыз етуде, тұрақты және экологиялық тиімді даму жолы бойынша, сондай-ақ қазіргі және келешек ұрпақтың денсаулығын қорғауда тұратынын мойындай отырып,

экологиялық саясат пен бағдарламалар жолымен қол жеткізілген, қауымдардың орналасу аймағында және мұндай қауымға және олардың алып жатқан аймақ жері арқылы ластауыштарды тасымалдауда ластауыш шығарындылар туралы ақпаратқа әлеуметшіліктің қол жетізуін қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ мемлекеттермен беталысты анықтау кезінде қолдану үшін, ластанудың қысқартылу ісіндегі прогрессті көрсету,бірқатар халықаралық келісімдердің орындалуын бақылау,басымшылығын бекіту және прогрессті бағалауда, экологиялық көрсеткіштерді жақсартуын жәрдемдему үшін экономикалық тиімді құрал ретінде ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімінің құндылығында сенімді бола отырып,

ластауыштарды меңгеруді жетілдіру арқасында ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізіліміөндіріске елеулі пайдамен қамтамасыз етуі мумкіндігін ойлай отырып,

жағымсыз әсерді тегістеу бойынша шаралар мен алдын алу шараларды қабылдау, «қауіпті жерлерді» анықтау,потенциалды мәселелерді терең түсіну, сондай-ақ қоршаған ортаны тиімді пайдалану саласында басымдықты бекіту мақсатында ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімінен міліметтерді медициналық, экологиялық, демографиялық, экономикалық немесе басқа да сәйкесінше ақпаратты тіркесе пайдалануға мүмкіндігін белгілей отырып,

мәліметтерді сақтауға қатысты қолданылатын халықаралық нормаларға сәйкес, ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізіліміне ұсынылған ақпаратты өңдеу кезінде сәйкестендірілен немесе сәйкестендіріліп жатқан жеке тұлғалар үшін құпиялығын қамтамасыз етуінің маңыздылығын мойындай отырып,

мәліметтердің салыстырмалы деңгейін жоғарылату үшін ластауыштардың шығарындылар мен тасымалдар тізілімінхалықаралық деңгейде салыстыруға ұлттық жүйені құру мен жетілдіру маңыздылығын мойындай отырып,

көптеген елдер – Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропалық зкономикалық комиссия мүшелері, Еуропа қоғамдастығы және еркін сауда-саттық туралы келісімінің Солтүстікамерика Тараптары,және кейбір елдер әсіресе осы салада ұзақ уақыт аралығында құнды тәжірибе жинағанын мойындай отырып, ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізіліміне қатысты әртүрлі дереккөздерінен мәліметтерді жинау бойынша, және осы мәліметтердің әлеуметшілікке қолжетімділігінқамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдауын белгілей отырып,

қайталауды шеттеу қажеттілігін және осыған байланысты айқын дәрежедегі иілгіштіліктіқамтамасыз етуді мойындай отырып, және қолданылып отырған осы шығарындылар тіркемесінің әртүрлі әдістемесін ескере отырып,

ұлттық ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін дәйекті түрде жетілдіруге шын кепілмен үндей отырып,

сондай-ақ, әлеуметшіліктің абыржуын тудыратын ұлттық ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімі мен басқа да шығарынды бойынша ақпараттық жүйелер арасындағы байланысты белгілеуге  шын кепілмен үндей отырып,

төмендегідей туралы келісті:

1 Бап

Мақсат

Осы Хаттаманың мақсаты болып, осы Хаттаманың ережелеріне сәйкес, қоршаған ортаға қатысты сұрақтар бойынша шешім қабылдау кезінде әлеуметшіліктің қатысуына, сондай-ақ қоршаған ортаның ластануын азайту мен алдын алуына жәрдем беруге амал беретін кешенді, келісілген жалпыұлттық ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізіліміне (ЛШТТ) жол жасау арқылы әлеуметшіліктің ақпаратқа қол жетімділігін кеңейту болып табылады.

2 Бап

Анықтамалар

Осы Хаттаманың мақсаттары үшін

  1. 24 бапта аталған«Тарап», яғни мемлекет немесе экономикалық интеграцияның аумақтық мекемесі,егер де текстте басқа нұсқау мазмұндалмаған болса,осы Хаттаманың ережелеріне байланысты болуға келіскен және олар үшін Хаттама күшіне енгендігін білдіреді.
  1. «Конвенция», 1998 жылғы 25 маусымдағы Даниядағы Орхусста құрастырылған, қоршаған ортаға қатысты сұрақтар бойынша сот төрелігіне қолжетімділігі мен шешім қабылдау кезінде әлеуметшіліктің қатысуы ақпаратына қолжетімділігі туралыКонвенцияны білідіреді.
  1. «Әлеуметшілік», бір жеке немесе заңды тұлғаны немесе бірнеше мұндай тұлғалар және, ұлттық заңнама немесе тәжірибеге сәйкес олардың ассоцияциясын, ұйымын немесе тобын білдіреді.
  1. «Объект», бір жеке немесе заңды тұлғаның меншілігінде және бір жеке немесе заңды тұлғамың пайдалануында жатқан бір немесе шектес аймақ жерлерде орналасқан бір немесе бірнеше қондырғыны білдіреді.
  1. «Уәкілетті орган»,ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімі ұлттық жүйені жүргізу үшін Тараппен бекітілген ұлттық органды немесе органдарлы, немесе кез келген уәкілетті мекемені немесе мекемелерді білдіреді.
  1. «Ластауыш»,қоршаған орта немесе адам денсаулығы үшін, олардың қасиетінің күшіне және оларды қоршаған ортаға енгізу нәтижесінде қауіпті болуы мүмкін затты немесе заттар тобын білдіреді.
  1. «Шығарынды», кез келген антропогендік қызмет нәтижесінде, ол әдейі немесе апатты, жоспарлы немесе жоспардан тыс, төгілу, эмиссия, шығарым, айдау, ағынды суларды түпкілікті тазаламайүйіндіге түсіру немесе жою немесе канализация жүйелерін қоса алғанда байланыссыз кез келген ластауыштарды қоршаған ортаға енгізуді білдіреді.
  1. «Жер телімі шегінен тасымалдау», жою немесе рекуперациялау үшін арналған ластауыштар мен қалдықтарды және тазалау үшін арналған ағынды сулардың құрамындағы ластауыштарды объектінің шегінен тыс жерге орын ауыстыруды білдіреді.
  1. «Аралас көздері», жер, ауа немесе суға шығарып тасталуы мүмкін болатын ластауыштардың қоршаған ортаның осы компоненттеріне әсер етуі күрделі болуы мүмкін және олар үшін әрбір бөлек көздер бойынша есептілікті жинау іс жүзінде мақсатсыз көптеген ұсақ немесе шашыранды көздерін білдіреді.
  1. Егер де текстте, «ұлттық» және «жалпыұлттық» терминдері, осы аймаққа қатыстылығынан басқа мазмұндамасы көрсетілмеген болса, осы Хаттамаға сәйкес, аймақтық экономикалық интеграция ұйымы болып табылатын Тараптардың мойынына жататын міндеттемелерге қатысты деп түсініледі.
  1. «Қалдықтар»деп заттардың:

a)жойылуын немесе рекуперациялануын;

b)жойылуға немесе рекуперациялануға арналғанын; немесе

c)ұлттық заңнаманың ережелеріне сәйкес жойылу немесе рекуперациялануға жататынын білдіреді.

  1. «Қауіпті қалдықтар», ұлттық заңнаманың ережелерінде қауіпті ретінде анықталған қалдықтарды білдіреді.
  1. «Өзге де қалдықтар» қауіпті емес қалдықтарды білдіреді.
  1. «Ағынды сулар»,құрамында заттары бар қолданылған суларды ұлттық заңнамамен реттеуге жататынын білдіреді.

3 Бап

Жалпы ережелер

  1. Осы Хаттаманың ережелерін орындау мақсатында әрбір Тарап қажетті заңнамалық, реттеулік және басқа шараларды, сондай-ақ орындалуды қамтамасыз ету бойынша тиісті шараларды қабылдайды.
  1. Осы Хаттамада талап ететін, әлеуметшілік үшін аса қолжетімді немесе аса ұланғайыр ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін енгізуге немесе жүргізуге, осы Хаттаманың ережелері, Тараптың құқығына тиіспейді.
  1. Әрбір Тарап, осы Хаттаманы жүзеге асыруда қабылданған ұлттық заңдарды кез келген объектімен заңбұзушылығы туралы мемлекетік органдарға хабарлайтын әлеуметшіліктің өкілдері және объектінің жұмысшылары, осы заңбұзушылық туралы хабарламаға байланысты өздерінің іс-әрекеттері үшін мемлекеттік орган немесе осы объект тарапынан қуалауға немесе әзәнетүсушілікке,жазалауға душар етпеуін қамтамасыз ету үшін қажетті шаралар қабылдайды.
  1. Осы Хаттаманы жүзеге асыруда әрбір Тарап 1992 жылғы жетілдіру және қоршаған орта бойынша Рио-де-Жанейролық декларациясының 15 принципінде мазмұндалған сақтандырушылық принципінде негізделген тәсілін басшылыққа алады
  1. ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімі жүйесінің есептілігін ұсынған кезде қайталауды азайту мақсатында, іс жүзінде мүмкінше, қолдануға рұқсат қағаз немесе лицензия қарастырылған есептілікті ұсыну сияқты бар ақпарат көздерімен интеграциялау мүмкін.
  1. Тараптар ұлттық ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін жақындатуын қамтамасыз етуге ұмтылады.

4 Бап

Ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімінің негізгі элементтері

Осы Хаттамаға сәйкес әрбір Тарап әлеуметшілік ұшін қолжетімді ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін құрайды және жүргізеді:

a) нүктелік көздер бойынша есептілікке қатысты нақты объектілер бойынша бөлу жүргізіледі;

b) өзіне аралас көздер бойынша деректерді қосады;

c) сәйкесінше жағдайларда нақты ластауыштар бойынша немесе нақты қалдықтар бойынша бөлу жүргізіледі;

d) ауа, жер мен суға түсетін шығарындылардың айырмашылығын жүргізе отырып, қоршаған ортаның әртүрлі құрамдарын қамтиды;

e)тасымалдар туралы мәліметті қосады;

f) мерзімді түрде ұсынылатын міндетті есептілікте негізделеді;

g) есептілікті ұсыну үшін стандартталған босағалы мағыналардың шектеулі саны және құпиялық туралы шектеулі ережелер саны бар болғандағы,стандартталған және уақытылы ұсынылған мәліметтерді қосады;

h) пайдаланушыларға логикалық дәйекті және құрылысы бойынша ыңғайлы, сондай-ақ электронды нұсқада жұртшылыққа қол жетімді  болып табылады;

i) оны құрастыру мен түрлендіруде әлеуметшіліктің қатысуын ескереді; және

j) құрылымды және компьютерленген дерекқор немесе құзырлы органмен жүргізілетін байланыстырылған дерекқор қатарын ұсынады.

 

5 Бап

Құрылысыжәнеқұрылымы

  1. ӘрбірТарап,4- ші баптаайтылғандай, регистрдемазмұндалғанмәліметтердібіріктірілгенжәнебіріктірілмегентүрде, шығарындылардыжәнетасымалдаудыіздестірудіжәнеолардыидентификациялауды:

a) объект пеноның географиялық орналасыуна;

b) қызмет түріне;

c) иесіне немесе операторға және сійкес жағдайларда компанияларға;

d) сәйкес жағдайларда ластауыштарға немесе қалдықтарға;

e) қоршаған ортаның әрбір компонентіне шығарылатын ластауышқа;және

f) 7-баптың 5-тармағында көрсетілгендей, тасымалдаудыңсоңғыпунктіжәнетиістіжағдайдажоюоперациялары мен шығарындылардырекуперциялаудықамтамасызетеді.

  1. Сондай-ақ, әрбір Тарап тіркемеге қосылған аралас көздерінің негізіндегі мәліметтерді сәйкестіру мен іздестіру мүмкіншілігін қамтамасыз етеді.
  1. Әрбір Тарап, әлеуметшілік үшін кем дегенде өткен он есептілік жылдың есептілік мазмұндалған мәліметтерге қолжетімділігін қамтамасыз етіп және болашақта кеңейуін ескере отырып өздерінің тіркемесін құрастырады.
  1. Тіркеме, интернет сияқты электронды байланыс құралдары арқылы әлеуметшіліктің қолжетімділігін барынша жеңілдету жолымен құралады.
  1. Әр Тарапқа, өзінің тіркемесінде қоршаған ортаны қорғауға жататын тақырыптар бойынша әлеуметшілік үшін қолжетімді және қолда бар мәліметтер қорына сәйкесінше сілтемелерді қарастырған жөн.
  1. Әрбір Тарап өзінің тіркемесінде Хаттамадағы басқа Тараптардың ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізіліміне, және, мүмкін болған жағдайда басқа елдердің ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізіліміне сілтеме жасауды қарастырады.

6 Бап

Тіркеменің қамту ортасы

  1. Әрбір Тарап оның тіркемесінде:

a) 7 баптың 2 тармағына сәйкес, ластауыш шығарындылары бойынша қажет ететін есептіліктің ұсынылуы;

b) 7 баптың 2 тармағына сәйкес, аумақтантыстасымалдауғаесептіліктіңұсынылуы; және

c) 7 баптың 2 тармағына сәйкес, аралас көздерден ластауыштарды тасымалдау бойынша есептіліктің ұсынылуы туралы, ақпараттың қосылғанын қамтамасыз етеді.

  1. Осы Хаттаманы жүзеге асыру кезінде және ұлттық ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін құру мен жетілдіру кезінде жиналған тәжірибені бағалауды жүргізу кезінде, және сәйкесінше халықаралық процесстерді ескере отырып Тараптардың Кеңесі осы Хаттамаға сәйкес есептілкті ұсынуға қатысты талаптарды шолу жүргізеді және оны әрі қарай жетілдіруде келесі сұрақтарды қарастырады:

a) I- қосымшада көрсетілген қызмет түрлерін қайта қарастыру;

b) II-қосымшада көрсетілген ластауыштарды қайта қарастыру;

c) I- және II-қосымшалардағы шектеулі деңгейлерді қайта қарастыру; және

d) Осы Хаттамаға сәйкес,аралас көздер немесе ластауыштарды қосу үшін шарттарды жасау туралы есептілікті ұсынуға қатысты талаптарды анықтау, сақтау, жер телімі шегінде тасымалдау туралы ақпараттар сияқты басқа да сәйкесінше аспектті қосу.

7 Бап

Есептілікті ұсынуға қатысты талаптар

  1. Әрбір Тарап не:

a) I-қосымшаның 1 бағаннында көрсетілген аса қолданылатын шектеулі мағынаның,I қосымшада аталған бір немесе одан да көп қызмет тұрлерін жүзеге асыратын,оның қарауындағы әрбір бөлек жатқан объектінің иесінен немесе оператордан талап етеді, және:

i) IIқосымшаның 1 бағанындакөрсетілгенқолданылатыншектеулімағынамөлшеріненасатын, II қосымшада көрсетілген әрбір ластауыштардың шығарындысын жүзеге асырады;

ii) Тарап, 5(d) тармағына сәйкес нақтыластауыштардытасымалдауғақатыстыесептіліктіұсынунұсқасынтаңдапалғанжағдайда, IIқосымшаның 2 бағанындакөрсетілгендейқолданылатыншектеулімағынамөлшеріненасатын, II қосымшадакөрсетілгенәрбірластауыштардыңшығарындысынжүзегеасырады;

iii) Тарап, 5(d) тармағынасәйкеснақтыластауыштардытасымалдауғақатыстыесептіліктіұсынунұсқасынтаңдапалғанжағдайда, жылына 2 000 тоннадан асатын қауіпті қалдықтарды немесе 2 000 тоннадан асатын басқа қалдықтарды аймақ жерден тыс жерге тасымалдауды жүзеге асырады; немесе

iv) II қосымшаның1bбағанындакөрсетілгенқолданылатыншектеулімағынамөлшеріненасатын, тазалауүшінарналған ағынды суларды, II қосымшада көрсетілген әрбір ластауышты аймақ жерден тыс жерге тасымалдауды жүзеге асырады;

2 тармаққа сәйкес иесіне немесе операторғажүктелетін міндетті өзіне алу; немесе

b) 2 тармаққа сәйкес иесіне немесе операторға жүктелетін міндетті өзіне алу, II қосымшаның 3 бағанында көрсетілген қолданылатын шектеулі мағына мөлшетінен асатын, II қосымшада көрсетілген әрбір ластауышты өндіру, өңдеу немесе қолдану және І қосымшаның 2 бағанында көрсетілген деңгейдегі немесе шектеулі мағынадан аса жұмыскерлердің саны үшін, І қосымшада көрсетілген бір немесе бірнеше қызмет түрін жүзеге асыратын, оның қарауындағы әрбір болек жатқан обектінің иесінен немесе оператордан талап етеді.

  1. Әрбір Тарап объектінің иесінен немесе оператордан, шектеулі мағынаның асуы бойынша, 5 пен 6 тармақта көрсетілген, және ондағы ластауыштар мен қалдықтарға қатысты қарастырылған талаптарға сәйкес, ақпаратты ұсынуды талап етеді.
  1. Осы Хаттаманың мақсатына жету үшін, Тарап, оның тіркемесінде бар шығарындыға қатысты шектеулі мағынаны, немесе шығарындылар немесе тасымалдар туралы сәйкесінше ақпараттың артуына шарттас болғанда, өндіру, өңдеу немесе қолдану үшін шектеулі мағынаны қолдануға, нақты ластауышқа қатысты шешім қабылдай алады.
  1. Әрбір Тарап, 7 мен 8 тармақта аталған аралас көздерінің ластауыштар шығарындысы туралы ақпаратты жинау үшін, оларды тіркемеге қосу үшін, оның уәкілетті органы ақпаратты жинауды жүргізеді немесе бір немесе бірнеше мемлекеттік органдар немесе уәкілетті ведомствоны тағайындауды қамтамасыз етеді.
  1. Әрбір Тарап, 2 тармаққа сәйкес, есептілікті ұсынудықажет ететін, объектілердің иелерінен немесе операторлардан талап етеді, нақты объектілер бойынша келесі ақпаратты осы уәкілетті органға:

a) атауы, пошталық мекен-жайы, географиялық орналасу жері және есептілік ұсынатын объекттің қызмет түрі немесе түрлері, сондай-ақ иесінің немесе оператордың аты-жөнін, сәйкесінше жағдайларда компанияның атауын;

b) 2 тармаққа сәйкес, есептілікті қажет ететін әрбір ластауыштың атауы мен сәйкестендіру нөмірін;

c) есептілік жылда объектіден қоршаған ортаға лақтырылған барлығы және ауаға, суға немесе жерге, жер асты тартуды қосқанда, шығарынды бойынша бөліп 2 тармаққа сәйкес, есептілікті қажет ететін әрбір ластауыштың санын;

d) немесе

i) 2 тармаққа сәйкес, есептілікті ұсынудықажет ететін, жою мен рекуперациялау мақсаты үшін тасымалданған, есептілік жылында аймақ жерден тыс жерге шығарылған әрбір ластауыштың санын, сондай-ақ тасымал түсетін объектінің атауы мен менкенжайын; немесе

ii) 2 тармаққа сәйкес, есептілікті ұсынуды қажет ететін қалдықтардың санын, егер III қосымшаға сәйкес рекуперациялау немесе жою үшін арналған, «Р» немесе «Ж» деген сәйкесінше белгілеулері көрсетілген рекуперациялау немесе жою бойынша қандай да бір операциялар үшін, сондай-ақ қауіпті қалдықтарды трансшекаралық тасымалдау үшін, қауіпті қалдықтар мен басқа да қалдықтар арасында шектеуіштермен,қалдықтарды рекуперациялау немесе жоюды жүзеге асырып жатқан мекеменің атауы мен мекен-жайы және тасымалдау түсіп жатқан нақты рекуперациялау немесе жою жер телімін;

e) Есептілік жыл бойы дер телімнен тыс жерге тасымаладнған, 2 тармаққа сәйкес есептілікті ұсыну қажет болатын, ағынды сулардағы әрбір ластауыштың санын; және

f) 9 баптың 2 тармағына сәйкес, ақпарат өлшеу, есептеу немесе бағалауға негізделген бе екендігін көрсетіп, (с)-(е) тармақшаларында аталған ақпараттарды алу үшін қолданылатын әдістеме түріндайындайды және ұсынады.

  1. 5 тармақтың (с)-(е) тармақшаларында аталған ақпарат, өзіне жоспарлы қызмет немесе жоспардан тыс жағдайлар нәтижесінде жалпы шығарынды мен тасымал туралы ақпаратты өзіне қосады.
  1. Әрбір Тарап, өзінің тіркемесінде, мәліметтер сәйкесінше органдармен жиналады және оларды қосу үшін практикалық мүмкіндік бар екеніне қатысты Тарап анықтайтын аралас көздерден ластауыштар шығарындысы туралы ақпаратты тиісті кеңістіктік бөлуде ұсынады.Егер Тарап мұндай мәліметтер жоқ деп санаған жағдайда, оның ұлттық басымдылығына сәйкес аралас ластауыштардың бір немесе көп санына сәйкес келетін шығарындылар туралы есептілікті ұсыну бастамасы үшін ол шаралар қолданады.
  1. 7 тармақта айтылған ақпарат, ақпаратты алу үшін қолданылған әдістеме түрі туралы ақпаратты қосады.

8 Бап

Есептіліктің мерзімділігі

  1. Әрбір Тарап, оның тіркемесіне қосуды қажет ететін ақпарат әлеуметшілік үшін қолжетімді болуын және оны жинау мен тіркемеде күнтізбелік жылдар бойнша бөлінуін қамтамасыз етеді. Есептілік жыл болып мұндай ақпарат жататын күнтізбелік күн болып табылады. Әрбір Тарап үшін бірінші есептілік жыл болып, осы Тарап үшін Хаттаманың күшіне енген күніненнен кейінгі күнтізбелік жыл болып табылады.Есептілік 7 бапқа сәйкес жыл сайын ұсынылады. Алайда, екінші есептілік жыл болып бірінші есептілік жылынан кейінгі күнтізбелік жыл болып табылады.
  1. Экономикалық интеграцияның аймақтық мекемесі болып табылмайтын әрбір Тарап, өзінің тіркемесіне, әрбір есептілік жыл аяқталғаннан кейінгі он бес ай ішінде ақпаратт қосуды қамтамасыз етеді.Алайда, өз тіркемесіне, осы есептідік жыл өткеннен кейінгі екі жыл ішінде бірінші есептілік жылдың ақпараттары қосылады.
  1. Экономикалық интеграцияның аймақтық мекемесі болып табылатын әрбір Тарап, алты ай өтекннен кейінгі мерзімде, экологиялық интеграцияның аймақтық мекемесі болып табылмайтын Тарап істеуге міндетті болатынақпаратты өзінің тіркемесінеқосуды қамтамасыз етеді.

9 Бап

Мәліметтерді жинау мен құжаттамаларды сақтау

  1. Әрбір Тарап, 7 бапқа сәйкес есептілікті ұсыну туралы талаптардың әрекеті астына түсетін объектілердің иелерінен немесе операторлардан, 2 тармаққа сәйкес, анықтау үшін қажетті мәліметтерді жинаулы жүзеге асыруды төмендегідей және тиісті мерзімділікпен, объектіде орын алған жер телімнен тыс жерге шығарындылар мен тасымалдау бойынша7 бапқа сәйкес есептілікті ұсынатын, және соңғы сәйкесінше есептілік жылдан бастап, бес жыл аралығындағы мәліметтер көмегімен алынған есептілік ақпарат туралы құжаттаманы, құзіретті органдар үшін қолжетімді жерде сақтауды талап етеді. Бұл құжаттама сондай-ақ, мәліметтерді жинауда қолданылған әдістемесінің сипаттамасын өзіне қосады.
  1. Әрбір Тарап, 7 бапқа сәйкес есептілікті ұсыну туралы талаптардың әрекеті астына түсетін объектілердің иелерінен немесе операторлардан, мониторинг мәліметтерін, шығарындылар коэффициентін қайта санау, масса теңдігін теңестіру, жанама мониторинг мәдіметтерін немесе басқа есептілік, техникалық бағалау мен басқа тәсілдерді өзіне қосуы мүмкін болатын қолдағы бар ең жақсы ақпаратты қолдануды талап етеді. Тиісті жағдайларда мұны халықаралық мойындалған әдістемелерге сәйкес істеген жөн.

10 Бап

Сапаны бағалау

  1. ӘрбірТарап, 7 баптың 1-тармағына сәйкесесептіліктіұсынутуралыталаптардыңәрекетіастынатүсетінобъектілердіңиелеріненнемесеоператорлардан, олар ұсынып отырған ақпараттың сапасын қамтамасыз етуін талап етеді
  1. Әрбір Тарап, оның тіркемесінде мазмұндалған мәліметтер сапасына, Тараптардың Кеңесінде әзірленуі мүмкін болатын, қай-қандай басқарушылық принциптерін ескере отырып, олардың толық, келісулі және нақтылық мәні бөліміне, құзіретті орган бағалау жүргізгенін қамтамасыз етеді.

11 Бап

Әлеуметшіліктің ақпаратқа қолжетімділігі

  1. Әрбір Тарап,оның ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімінде мазмұндалған, өзінің мүдделігін тұжырымдау қажеттілігісіз және осы Хатаманың ережелеріне сәйкес,ең бастысы оның тіркемесі бұқаралық байланыс жүйелері арқылы тікелей электрондық қолжетімділік жолын қамтамасыз етуін қарастыратын, әлеуметшіліктің ақпаратқа қолжетімділігін қамтамасыз етеді.
  1. Әлеуметшілік, тікелей электрондық құралдар көмегімен сәйкесінше Тараптың теркемесінде мазмұндалған ақпаратқа кедергісіз қолжетімділк болмаған жағдайда, әрбір Тарап, құзіретті органның басқа қандай да тиімді құралдар көмегімен сұрату бойынша мұндай ақпаратты тезірек, бірақ сәйкесінше сұрату алғаннан кейін ьір айдан кем емес уақытта ұсынуды қамтамасыз етеді.
  1. 4-тармақтың қағидаларын сақтау шарттас болса әрбір Тарап оның тіркемесінде мазмұндалған ақпаратқа қолжетімділк тегін ұсынылғанын қамтамасыз етеді.
  1. 2-тармақта аталған нақты ақпаратты жаңғырту және почта бойынша жібергені үшін өзінің уәкілетті органына төлем ақы алуға рұқсат етуі мүмкін, бірақ бұл төлем саналы деңгейден аспауы тиіс.
  1. Әлеуметшілік, сәйкесінше Тараптың тіркемесінде мазмұндалған ақпаратқа қолжетімділігі болмаған жағдайда, әрбір Тарап өзінің тіркемесіне әлеуметшілік үшін қолжетімді жерлерде, мысалы мұқтаждық кітапханаларда, жергілікті үкімет органдарының мекемелерінде және басқа сәйкесінше жерлерде электронды қолжетімділікті жеңілдетеді.

12 Бап

Құпиялық

  1. Әрбір Тарап, құзіретті органға тіркемеде мазмұндалған ақпараттың, егер де мұндай ақпараттың мұқтажды жария етуі:

a) халықаралық қатынастарға, ұлттық қауіпсіздік немесе мемлекеттік қауіпсіздікке;

b) сот төрелігін жүзеге асыруда, әрбір тұлғаның әділ соттық істі қарауға қолжетімділік мүмкіншілігі болуына немесе мемлекеттік органның қылмыстық не тәртіптік мәніндегі тергеу жүргізу мүмкіншілігіне;

c) коммерциялық және өндірістік ақпараттың құпиялығына, егер мұндай ақпараттың құпиялығы заңды экономикалық қызығушылықты қорғау мақсатында заңмен қорғалатын жағдайда;

d) интеллектуалды меншіктің құқығына; немесе

e) жеке тұлғаға қатысты жеке мәліметтердің және/немесе досьесінің құпиялығына, егер ол тұлға әлеуметшілік үшін мұндай ақпаратты жария етуге келісімін бермеген жағдайда, егер мұндай құпиялық ұлттық заңнамада қарастырылған болса. Құпиялықты сақтау үшін жоғарыда аталған негіздемелер, ақпаратты жария еті әлеуметшілік қызығушылығына жауап береді ма, сондай-ақ сұратылған ақпарат қоршаған ортаға шығарындыға қатысы бар ма екендігін ескере отырып шектеулі талқыланып жағымсыз әсерін тигізетін болса, құпиялығын сақтап қалуға рұқсат береді.

  1. 1(с) тармақшаның шегінде, қоршаған ортаны қорғауға қатысы бар шығарындылар туралы әрбір ақпарат, ұлттық заңнамаға сәйкес оны ашу үшін қарастыруға жатады.
  1. 1 тармаққа сәйкес, ақпараттың құпиялық мәртебесі сақталып қалған жағдайда, тіркемеде алыып тасталған ақпарат түрі, мысалы мүмкіншілігінше химиялық қасиеттері туралы жалпы ақпарат ұсынылады және оларды алып тастау себептері көрсетіледі

13 Бап

Ұлттық ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін құру мен жетілдіруде әлеуметшіліктің қатысуы

  1. Әрбір Тарап оның ұлттық заңнамасы шегінде ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін құру мен жетілдіруге әлеуметшіліктің қатысуы үшін сәйкесінше мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді.
  1. 1 тармақтың мақсаты үшін әрбір Тарап, оның ұлттық ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін құру мен жетілдіруге қатысты ұсынылған шаралар туралы ақпаратқа әлеуметшіліктің тегін қолжетімділігіне, сондай-ақ шешім қабылдау процессіне қатысы бар аналитикалық материалдар мен пікірлер, ақпараттар, кез келген ескертулер ұсыну үшін мүмкіншілік береді, және сәйкесінше орган әлеусетшіліктің мұндай салымдарын тиісті түрде ескереді.
  1. Әрбір Тарап, оның тіркемесін құру немесе елеулі өзгерістер туралы шешім қабылдау кезінде ол туралы әлеуметшілікке уақытылы ақпарат ұсынылуын және ол негізделген пікірлер хабарлануын қамтамасыз етеді.

14 Бап

Сот төрелігіне қолжетімділік

  1. ӘрбірТарап,өзініңұлттықзаңнамасышегінде, 11 баптың 2 тармағынасәйкесақпаратқақолжетімділігітуралыөтінішіненазараудармағаннемесезаңсыз, бөліпнемесетолығымен, қайтардыдеп, оғандәлжауапберілмегеннемесеөзгежағдайларда осы тармақтыңқағидаларынасәйкесқарастырылмағандепсанайтынқай-қандайтұлғаның, заңғасәйкесбекітілгенсоттанемесебасқа да тәуелсізжәнеараламайтыноргандақайтақарастырурәсімінеқолжетімділігіболуынқамтамасызетеді.
  1. 1 тармақта қарастырылған талаптар, осы баптың нысанына қатысты болатын, Тарптардың, олардың арасында қолданылатын қолданыстағы келісім бойынша, құқығы мен міндеттемелеріне зиянсыз қолданылады.

15 Бап

Потенциалды күшейту

  1. Әрбір Тарап оның ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімі туралы әлеуметшіліктің хабардар болуына жәрдем етеді және оның тіркемесіне қолжетімділік саласында және оныі тіркемесінде мазмұндалған ақпаратты түсіну мен қолдануда әлеуметшілікке көмек пен ұсыныс беруін қамтамасыз етеді.
  1. Әрбір Тарапқа жауаптыоргандар мен мекемелердің потенциалын тиісті түрде күшейтуін және онымен, осы Хаттамаға сәйкес оның өзінің міндеттемелерін орындауда онымен көмек көрсету мақсатымен ұсыныс беруінқамтамасыз етеді.

16 Бап

Халықаралық ынтымақтастық

  1. Тараптар сәйкесінше түрде:
  1. осы Хаттама мақсаттарының халықаралық іс-әрекетін қолдау шегінде;
  1. осы Хаттаманы орындау үшін ұлттық жүйелерді енгізу кезінде сәйкесінше Тараптар арасындағы өзара келісім негізінде;
  1. осы Хаттамаға сәйкес, шектес аймақтардағы шығарындылар мен тасымалдарға қатысты ақпаратты бірлесіп қолдану кезінде; және
  1. осы Хаттамаға сәйкес, Тараптар арасындағы тасымалдарға қатысты ақпаратты бірлесіп қолдану кезінде ынтымақтастықты жүзеге асырады және бір-біріне комек көрсетеді.
  1. Тараптар, сәйкесінше халықаралық мекемелермен көмек көрсету мақсатында тиісті жағдайларда:
  1. әлеуметшілікті халықаралық деңгейде хабарландыру;
  1. технологияны тапсыру; және
  1. дамушы елдер болым табылатын Тараптарға және осы Хаттамаға қатысты экономикасы ауыспалы елдер болып табылатын Тараптарға техникалық көмек көрсету олардың арасындағы ынтымақтастықты ынталандырады.

17 Бап

Тараптардың кеңесі

  1. Осымен Тараптар Кеңесі бекітіледі. Оның бірінші сессиясы осы Хаттаманың күшіне енгеннен соң екі жыл өткеннен кейін кем емес аралықта шақырылады. Аяғында, егер де осы Хаттаманың Тараптары басқа шешім қабылдамаса, Тараптар Кеңесінің кезекті сессиялары жүйелі немесе кезекті Конвенция Тараптарының отырысымен қатарлас өткізіледі. Егер ол кезекті сессияны өткізу кезіндесәйкесіншешешімқабылдасанемесеәрбірТараптыңжазбашаөтінішібойынша, осы өтініштіЕуропалықэкономикалықкомиссияныңорындаушыхатшысыменбарлықТараптарғажөнелтенненкейіналты ай ішіндеаталғанөтініш кем дегендеТараптардыңүштенбіріменқолданушарттасболғанда, ТараптарКеңесікезектентыссессияныөткізеді.
  1. Тараптар Кеңесі, Тараптармен үнемі ұсынылатын есептілік негізінде осы Хаттаманың жүзеге асырылуын және жетілдіруін үнемі қадағалайды, және осы мақсатты ескере отырып:

a) Ластауыштардыңшығарындылар мен тасымалдар тізілімін құру мен жетілдіруін шолуды жүзеге асырады және олардың дәйекті түрде нығаюы мен жақындатуына себепші болады;

b) Тараптардың оған есептілікті ұсынуын жеңілдететін, осыған қатысты жігерді қайталауды шеттеу қажеттілігін ескере отырып, басқарушы принциптерді анықтайды;

c) Жұмыс бағдарламасын анықтайды;

d) 16 бапқа сәйкес халықаралық ынтымақтастықты нығайту бойынша шараларды қажеттілігінше қабылдайды және қарастырады;

e) Ол қажетті деп санайтын қосалқы органдарды құрады;

f) 20 баптың қағидаларына сәйкес, осы Хаттаманың мақсаттарын орындау үшін қажетті деп саналатын, осы Хаттама мен оның қосымшасына мұндай түзетулерге қатысты ұсыныстарды қарастырады және бекітеді;

g) Өзінің бірінші сессиясянда, Хаттама Тараптарының Кеңесімен қабылданған өзінің сессиясы үшін ережелер процедураларын және кез келген ережелер процедураларын есептегенде өзінің қосалқы органдар сессиясын консенсус негізінде қарастырады және қабылдайды;

h) Осы Хаттаманы жүзеге асыруда жәрдем көрсету мақсатында техникалық көмек механизмдері мен консенсус негізінде қаржы процедураларын құру мүмкіндігін қарастырады;

i) қажет болған жағдайда осы Хаттаманың мақсаттарына жетуде қызметтерді ұсыну тәртібінде басқа да тиісті халықаралық органдардың қызметтеріне жүгінеді;

j) осы Хаттаманың мақсаттарына жетуде жәрдемдесу үшін талап етілетін кез келген қосымша іс-шараларды қарастырады және қабылдайды, соның ішінде оны жүзеге асыруға мүмкіндік туғызатын басқарушылық қағидалар мен ұсынымдарды қабылдау;

  1. Тараптардың Кеңесі 1 бапқа сәйкес қоғамның ақпаратта қызығушылығын назарға алып осы екі амалдарды жақындастыру мүмкіндігін үйрену мақсатында нақты ластаушылар мен нақты қалдықтарға бағытталған тәсілдерді пайдаланып ауыстыру туралы есептілікті ұсыну барыснда алынған тәжірибе туралы ақпаратты алмастыруға жәрдемдеседі және сондай тәжірибені қарастырады және шығарымдар мен ластауды тасымалдаушылардың ұлттық тізілімінің жалпы тиімділігі.
  1. Біріккен Ұлттар Ұйымы, оның мамандандырылған мекемелері мен атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттігі, сонымен қатар 24 бапқа сәйкес аталған Хаттамаға қол қоюға, бірақ оның Тарабы болып табылайтынына құқығы бар аумақтық экономикалық интеграция ұйымы немесе кез келген мемлекет және Хаттама байланысқан салаларда құзырлығы бар кез келген үкімет аралық ұйым Тараптар Кеңесінің сессиясына бақылаушы ретінде қатысуға құқылы. Олардың қол жетімділігі мен қатысуы Тараптар Кеңесімен қабылданған үрдістердің ережелерімен реттеледі.
  1. Хаттамамен байланысқан салаларда құзырлығы бар және Еуропа экономикалық комиссиясының Атқарушы хатшысын Тараптар Кеңесінің сессиясына қатысуға ниет білдіргендігі туралы ақпараттандырған кез келген үкіметтік емес ұйым бақылаушы ретінде қатысуға құқылы, сессияға қатысушы Тараптардың үштен бір бөлігі қарсылық білдірген жағдайда қатыса алмайды. Олардың қол жетімділігі мен қатысуы жөніндегі сұрақтар Тараптар Кеңесімен қабылданған үрдістердің ережелерімен реттеледі.

18 бап

Дауыс беру құқығы

  1. 2 тармақта қарастырылған жағдайларды қоспағанда осы Хаттаманың әр Тарабы бірдей дауысқа ие.
  1. Аумақтық экономикалық интеграциялау ұйымдары Талаптар болып табылатын олардың мемлекет мүшелері санына тең келетін дауыстардың санында болатын олардың құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша өзінің құқығын жүзеге асырады. Ондай ұйымдар өздерінің дауыс беру құқығын жүзеге асырмайды, егер олардың мемлекет мүшелері өзінің дауыс беру құқығын жүзеге асырады және керісінше.

19 бап

Қосымша

Аталған Хаттамаға қосымша бөлінбейтін бөлігін құрайды және егер осындай жағдаймен осы Хаттаманың сілтемесі бір қатарда осының кез келген қосымшасының сілтемесі болып табылады.

20 бап

Түзетулер

  1. Кез келген Тарап аталған Хаттамаға түзетулер енгізе алады.
  1. Аталған Хаттамаға түзетулер енгізу туралы ұсыныс Тараптар Кеңесінің сессиясында қаралады.
  1. Осы Хаттамаға кез келген ұсынылған түзету жазбаша нысанда хатшылыққа ұснылады, ол қабылдау үшін ұсынылатын ол сессия басталуына алты айдан кем емес уақыт бұрын, барлық тараптарғ, Хаттама ережесімен байланысты болуға келісім берген және әлі күшіне енбеген басқа мемлекеттер мен аумақтық экологиялық интеграция ұйымдарына, сонымен қатар қол қойған Тараптарға жолданады.
  1. Тараптар консенсус негізінде аталған Хаттамаға ұсынылған кез келген түзету бойынша келісімге жету үшін барлық күштерін жұмсайды. Егер консенсусқа жетудің барлық талаптары жоғалса ал келісімге қол жеткізілмесе, онда түзетілім сессия қатысушылардың және дауысқа қатысушы Тараптардың төрттен үш бөлігі дауысында көпшілікпен қабылданады.
  1. Осы баптың мақсаты үшін «Қатысқан және дауыс беруге қатысқан Тараптар» отырысқа қатысқан және қарсы емес және қарсы деп дауыс берген Тараптар белгіленеді.
  1. 4 тармаққа сәйкес қабылдарған аталған Хаттаманың кез келген түзетілімі хатшылықпен Депозитарияға жолданады, ол оны барлық Тараптар, Хаттама ережесімен байланысты болуға келісім берген және әлі күшіне енбеген басқа мемлекеттер мен аумақтық экологиялық интеграция ұйымдарыарасында, сонымен қатар қол қойған тараптар арасында таратылады.
  1. Қосымшаға жатпайтын түзетілім оны қабылдау кезінде Тараптар болып табылған Тараптардың төрттен үш бөлігінен кем емес ратификацины, қабылдау немесе бекіту туралы құжаттарды Депозитариймен алған күннен тоқсан бірінші күні оны ратификациялаған, қабылдаған немесе бекіткен Тараптар үшін күшіне енеді. Нәтижесінде осы түзілімді ратификациялау, қабылдау немесе бекіту туралы оның құжаттарын осы Тараппен сақтауға тапсырғаннан кейін тоқсан бірінші күні кез келген Тарап үшін күшіне енеді.
  1. Тарап қосымшаға түзетілімді осындай түзетілімді қабылдамайтын жағдайда Депозиратийды оны Депозиратриймен таратқан күннен бастап 12 ай ішінде жазбаша нысанда хабарлайды. Депозираций қысқа уақыт ішінде барлық Тараптарды кез келген осындай хабарламаны алғандығы туралы хабарлайды. Тарап кез келген уақытта қабылдамағандығы туралы хабарламаны қайта шақырады, содан кейін қосымшаға түзетілім осы Тарап үшін күшіне енетін болады.
  1. 6 тармақта қарастырылғандай оны Депозитариймен таратқан күннен кейін 12 ай біткеннен соң, түзету қабылдау кезінде Тараптар болып табылған Тараптардың үштен бірі осы уақытқа дейін осындаай хабарландыру ұсынылуы шарттас болғанда, қосымшаға өзгерістер 8 тармаққа сәйкес Депозитарийге хабарландыру жібермеген Тараптар үшін күшіне енеді.
  1. Егер қосымшаның түзетілімі осы Хаттаманың түзетіліміне тікелей байланысты болса онда ол осы Хаттамаға түзетілім күшіне енгенге дейін күшіне енбейді.

21 бап

Хатшылық

Еуропа экономикалық комиссиясының атқарушы хатшысы Осы Хаттамамен байланысты келесі хатшылық қызметтерді атқарады:

  1. Тараптар Кеңесінің сессиясын дайындайды және оған қызмет көрсетеді;
  1. Тараптарға баяндамаларды және осы Хаттаманың ережесіне сәйкес алынған кез келген ақпаратты таратады;
  1. Тараптар Кеңесінің алдында хатшылықтың жұм ысы туралы есеп береді;
  1. Бар ресурстар негізінде Тараптар Кеңесімен анықталатын сондай басқа да қызметтерді жүзеге асырады.

22 бап

Сақтауды қарастыру

Өзінің бірінші сессиясында Тараптар Кеңесі сақтамау жағдайларын қарастыру үшін және осы Хаттаманың қағидаларын сақтауды мадақтау мен бағалау үшін консультациялық еркінде, жарыстырмау және соттық емес инстиитуттандыру механизмдері және ынтымақтастық процедураларын консенсус негізінде бекітеді. Осы процедуралар мен механизмдерді бекіту кезінде Тарптар Кеңесі, осы Хаттамаға қатысты сұрақтар бойынша әлеуметшілік өкілінен ақпарат алуды қарастыру бөлімінде, жөнділік туралы сұрақты қарастырады.

23 бап

Дауларды реттеу

  1. Екі немесе одан көп Тараптар арасында осы Хаттаманы түсіндіру немесе қолдануға қатысты пікірталастар туындаған жағдайда, оларпікірталасында қатысушы тараптар үшін пікірталасты реттеудің тиімді кез келген басқа бейбіт жолдары көмегімен немесе келіссөздер жолымен шешім шығаруға ұмтылады.
  1. Осы Хаттаманы қол қою, ратификациялау, қабылдау және бекіту кезінде немесе оған қосылу кезінде немесе осыдан кейін мемлекет кез келген мезетте Депозитарийге, 1 тармаққа сәйкес шешілмеген пікірталасқа қатысты, ол, өзіне осындай міндеттемені алатын кез келген Тарапқа қатысты міндетті болып келетін пікірталасты реттеудің келесі бір немесе екі құралды қабылдайтыны туралы жазбаша өтінішті жазуы мүмкін:

a) пікірталасты Халықаралық Сотқа беруі;

b) IV қосымшада жазылған процедураларға сәйкес арбитраж. Экономикалық интергациялаудың аймақтық мекемесі ұқсас өтініш жасауы мүмкін

c) Тармақшада оталған процедураларға сәйкес арбитражға қатысты салдарын (b).

  1. Егер пікірталас тараптары, 2 тармақта аталған пікірталасты реттеудің екі құралын қабылдаған болса, егер пікірталас тараптары басқаға келіспесе, пікірталас тек қана Халықаралық Сотқа берілуі мүмкін..

24 Бап

Қол қою

Осы Хаттама «Қоршаған орта Еуропа үшін» атты бесінші министрлер Конференциясын өткізілуіне орай 2013 жылғы 21-нен 23-ші мамыр аралығында Киевте (Украина) қол қою үшін ашылған, содан соң Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшесі болып келетін егеменді мемлекеттермен құрылған экономикалық интеграциялаудың аймақтық мекемелерімен және Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының орталық мекемесіне, осы Хаттамамен реттелетін сұрақтар бойынша, осы сұрақтарға қатысты келісімшарттар жасауға құқығын қосқанда, олардың мүше-мемлекеттері құқығын берген.

25 Бап

Депозитарий

Осы Хаттаманың Депозитарийі ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы шығады.

26 Бап

Ратификациялау, қабылдау, бекіту және қосылу

  1. Осы Хаттама 24 бапта аталған оған қол қойған мемлекеттер мен экономиканы интеграциялаудың аймақтық мекемелеріратификациялау, қабылдау немесе бекітуге жатады.
  1. Осы Хаттама 24 бапта аталған мемлекеттер мен экономикалық интеграциялаудың аймақтық мекемелеріне қосылу үшін 2004 жылдың 1 қаңтарынан бастап ашық.
  1. Осы Хаттаманың 24 бабында аталған кез келген экономикалық интеграциялаудың аймақтық мекемесі, оның бірде мүше-мемлекеттері Тарап болмаса да, Тарапы болады және осы Хаттамаға сәйкес барлық міндеттемелермен байланысты болады. Егер бір немесе бірнеше мүше-мемлекеттер осындай мекеменің Тараптары болса, осы мекеме және оның мүше-мемлекеттері осы Хаттама бойынша өздерінің сәйкесінше міндеттеиелерін орындау туралы шешімін қабылдайды. Мұндай жағдайларда осы мекеме мен мүше-мемлекеттері осы Хаттамада қарастырыылған құқықтарымен біржолы қолдана алмайды..
  1. 24 бапта аталған экономикалық интеграциялаудың аймақтық мекемелері ратификациялау, қабылдау, бекіту немесе қосылу туралы өзінің құжаттарында, осы Хаттамамен реттелетін сұрақтарға қатысты өз құзіретінің шегі туралы мәлімдейді. Осы мекемелер сондай-ақ өз құзіреті шегінің маңызды өзгерістері туралы Депозитарийді мәлімдейді.

27 Бап

Күшіне ену

  1. Осы Хаттама, ратификациялау, қабылдау, бекіту немесе қосылу туралы он алтыншы құжатты сақтауға тапсырған күннен бастап тоқсан күн өткеннен кейін күшіне енеді.
  1. 1 тармақтың мақсаты үшін кез келген экономикалық интеграциялаудың аймақтық мекемесімен сақтауға тапсырылған кез келген құжат, осындай мекеменің мүше-мемлекеттердің сақтауға тапсырылған құжаттарға толықтыру ретінде қарастырылмайды.
  1. Осы Хаттаманы ратификациялап, қабылдап немесе бекітіп жатқан немесе әрбір мемлекет немесе экономикалық интеграциялаудың аймақтық мекемесі үшін ратификациялау, қабылдау, бекіту немесе қосылу туралы он алтыншы құжатты сақтауға бергеннен кейін оған қосылады. Хаттама, ратификациялау, қабылдау, бекіту немесе қосылу туралы өз құжатын мұндай мемлекет немесе мұндай мекемемен сақтауға тапсырған күннен бастап тоқсан күн өткеннен кейін күшіне енеді.

28 Бап

Ескертпелер

Ешқандай ескертпелер осы Хаттамаға рұқсат етілмейді.

29 Бап

Шығу

Кез келген Тарапқа қатысты осы Хаттаманың үш жыл өткеннен  кейін кез келген уақытта осы Тарап Депозитарийге жазбаша хабарландыру жіберу жолымен Хаттамадан шыға алады. Кез келген осындац шығу, Депозитариймен ол туралы хабарландыру алған күннен бастап тоқсаныншы күні күшіне енеді.

30 Бап

Дәлме-дәл текст

Осы Хаттаманың, ағылшын, орыс және француз тексттері дәлме-дәл тең болып келетін нақты қолжазбасы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысына сақтауға тапсырылады.

Осы Хаттаманың, ағылшын, орыс және француз тексттері дәлме-дәл тең болып келетін нақты қолжазбасы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысына сақтауға тапсырылады.

Төменде қол қойған тиісті түрде өкілеттілер, ОСЫНЫ КУӘЛАНДЫРУ үшін осы Хаттамаға қолдарын қойды.

Екі мың үшінші жылғы жиырма бірінші мамырда Киевте ЖАСАЛДЫ.

I ҚОСЫМША

ҚЫЗМЕТ ТҮРЛЕРІ

 

Қызмет түрі Қауттың шектеулі мәні (1 баған) Жұмысшылардың шектеулі саны (2 баған)
1 Энергетика
a) Мұгайды қайта өңдеу және газды қайта өңдеу зауыттары * 10 жұмысшы
b) Газдандыру және сұйылдыру,а арналған қондырғы *
c) Жылу электростанциялары және жағу үшін басқа қондырңылар 50 мегаватт(МВт) өткізетін жылу қуатымен
d) Кокс пештері *
e) Көмір ұсақтатқыш диірмендер Сағатына 1 т қуатымен
f) Көмір химиялық өнімдер мен қатты түтінсіз отын өндіруге арналған қондырғы *
2 Металды өңдеу мен өндіру
a) Металл рудасывн (сульфид рудасын қоса) күйдіру немесе біріктірмеге арналған қондырғы * 10 жұмысшы
b) Шекті шойын немесе болатты өндіруге арналған қондырғы (бірінші және екінші қорту), үздіксіз құюды қоса өндірімділігі сағатына 2,5 т
c) Қара металды өндіруге арналған қондырғы
i)  ыстық денені прокаттау Шикі болатты сағатына 20 т қуатымен
ii)  Ұста балғалары Балға қуаты 50 килоджоульді құрайды, ал тұтынатын қуаты 20МВт асады
iii)  қорған бытыранды металл жабындымен қаптау Сағатына 2 т шикі болатты беру
d) Қара металды құюға арналған зауыттар Күніне өндірістік қуаты 20 т
e) i) металлургиялық, химиялық немесе электролиздік процесстер арқылы кеннен, концентраттан немесе қайталама шикізат материалдарынан алғашқы түсті металды өндіру * 10 жұмысшы
ii) қорыту, қосындыларды қоса, түсті металдарды, соның ішіндерекуперацияланған өнімдер (тазарту, құю өнімдеріжәне т.б.) Қорғасын мен кадмий үшін қорыту қуаты күніне 4 тнемесебасқа металдар үшін күніне 20 т
Үшін қондырғы
f) Жоғарғы беті үшін қондырғы металдар мен пластикалықматериалдардыөңдеуыдысы бар, 30 м3 құрайтынкүбініөңдеуүшінқолданылатынэлектролиздікнемесехимиялықпроцесстердіқолдану
3 Минералды шикізатты өңдеу бойынша өнеркәсіп
a) Жерасты тау жұмыстары және сонымен байланысты операциялар * 10 жұмысшы
b) Пайдалы қазбаларды ашық өндіру Өңделіп жатқан жер телімінің беткі ауданы 25 гектар
c) Өндіріс үшін қондырғы:
i)  айналмалы күйдіргі пештегі цементті сұқпа Өндірістік қуаты күніне 500 т
ii)  айналмалы күйдіргі пештегі  ақ Өндірістік қуаты күніне 50 т асатын
iii)  басқа пештердегі цементті сұқпа немесе ақ Өндірістік қуаты күніне 50 т
d) Асбестті өндіру және құрамында асбесті бар өнімдерді жасап шығару * 10 жұмысшы
e) Шыныны, шыны талшығын қоса, өндіруге арналған қондырғы қорыту қуаты күніне 20 т
f) Минералды заттарды, минералды талшықтарды өндіруді қоса, қорытуға арналған қондырғы қорыту қуаты күніне 20 т
g) Керамикалық өнімдерді, жабынды шатыр, кірпіш, отқа берік кірпіш, керамикалық плиткаларды немесе фарфор бұйымдары бөлімінде, күйдіру жолымен өндіруге арналған қондырғы Өндірістік қуаты күніне 75 т, немесе күйдіргі пештің көлемі 4 м3және күйдіргі пешке отырғызу тығыздығы 300 кг/м3
4 Химиялық өнеркәсіп
a) Келесі негізгі органикалық химиялық заттарды өнеркәсіптік масштабта өндіруге арналған химиялық қондырғылар: * 10 жұмысшы
i)  жай көміртектер (линиядағы немесе циклдік, қаныққан немесе қанықпаған, алифатикалық немесе хош иісті);
ii)  спирттар, альдегидтер, кетондар, карбонды қышқылдар, күрделі эфирлер, ацетаттар, жай эфирлер, тотығулар, эпоксидті шайырлар сияқты құрамында оттегі бар көміртектер;
iii)  күкіртті көміртектер;
iv)  аминдер, амидтер, азот қосындылары, нитроқосындылар немесе нитратты қосындылар, нитридтер, ционаттар, изонаттар сияқты азотты көміртектер;
v)  құрамында фосфор бар көміртектер;
vi)  галогенденген көміртектер; * 10 жұмысшы
vii)  органикалық металдықосылыстар;
viii)  негізгі пластикалық материадар (полимерлер, синтетикалықталшықтаржәне целлюлоза негізіндегі талшықтар);
ix)  синтетикалық каучук;
x)  сырлар мендақтар;
xi) жоғары-белсендізаттар;
b) Келесі негізгі органикалық емес химиялық заттарды өнеркәсіптік масштабта өндіруге арналған қондырғы: *
i) аммиак, хлор немесе хлорлы көміртектер, фтор немесе фторлы көміртектер, көміртек оксиды, күкірт қосылыстары, азот оксиді, сутегі, күкірт диоксиді, хлорлы тотыққан көміртегі сияқты газдар;
ii) хром қышқылы, фторсутек қышқылы, азот қышқылы, фосфор қышқылы, хлорсутек қышқылы, күкірт қышқылы, олеум, күкіртті қышқыл сияқты қышқылдар;
iii) сутекті тотыққан аммоний, сутекті тотыққан калий, сутекті тотыққан натрий сияқты сілтілер;
iv) хлорлы аммоний, хлор қышқылды калий, көмір қышқылды калий, көмір қышқылды натрий, перборат, азот қышқылды күміс сияқты тұздар;
v) кальций карбиді, кремний, кремний карбиді сияқты металл емес заттар, металдардың оксиді немесе органикалық емес қосындылар;
c) Фосфорлы, азотты немесе калийлі минералды тыңайтқыштарды (жй немесе күрделі тыңайтқыштар) өнеркәсіп масштабта өндіріске арналған химиялық қондырғылар; * 10 жұмысшы
d) Өсімдік шаруашылығы мен биоцидтер үшін негізгі өнімдерді өнеркәсіптік масштабта өндіріске арналған химиялыққондырғы;
e) Негізгі фармацептикалық өнімдерді өнеркәсіптік масштабта өндіріске арналған химиялық немесе биологиялық процесстерді қолданатын қондырғы;
f) Жарылғыш заттар мен пиротехникалық өнімдерді өнеркәсіптік масшабта өндіруге арналған қондырғы.
5 Қалдықтарды мен ағынды суларды басқару
a) Қауіпті қалдықтарды көмуге немесе химиялық өңдеуге, рекуперациялауға, пиролиздеуге, жағуға арналған қондырғы күніне 10 т келіп түсетін 10 жұмысшы
b) Коммуналды-тұрмыстық қалдықтарды жағуға арналған қондырғы Өндірістілігі сағатына 3 т
c) Қауіпсіз қалдықтарды жоюға арналған қондырғы Өндірістілігі күніне 50 т
d) Қоқыс тастайтын жер (инертті қалдықтар қоқысын алып тастағанда) күніне 10 ткеліп түсетін, немесежалпы көлемі 25 000 т
e) Мал шаруашылығының қалдықтары мен үй жануарларының тұтас етінің қайта айналдыруға немесе жоюға арналған қондырғы Өндірістік қуаты күніне 10 т
f) Ағынды суларды тазартуға арналған қалалық қондырғылар Өндірімділігі, халық саны 100 000 адамға балама
g) Осы қосымшада көрсетілген бір немесе одан да көп қызмет түрлеріне қызмет көрсететін ағынды суларды тазалауға арналған тәуелсіз қолданылатын өндірістік қондырғылар Өндірістілігі күніне 10000 м3 10 жұмысшы
6 Қағаз бен ағашты өңдеу мен өндірісі
a) Ағаштан немесе ұқсас талшықты материалдардан целлюлоза өндіруге арналған өндірістік қондырғылар; 10 жұмысшы
b) Ағаштан (картон, ағашталшықты плита мен фанера сияқты) қағаз бен картон және басқа бастапқы өнімдерге арналған өндірістік қондырғылар Өндірістік қуаты күніне 20 т
с) Ағаш пен ағаш бұйымдарын химикаттармен өңдеуге арналған өндірістік қондырғылар Өндірістік қуаты күніне 50 м3
7 Қарқынды мал шаруашылығы мен аквамәдениет
a) Құстарды немесе шошқаларды қарқынды өсіруге арналған қондырғылар i) құстар үшін 40 000 орын;
ii) жемдеуге қойылған шошқалар үшін (салмағы 30 кг асатын) 2 000 орын;
iii) ұрғашы шошқалар үшін 750 орын;
10 жұмысшы
b) Қарқынды аквамәдениет Жылына 1 000 т балықтар и былқылдақ денелілер
8 Тағам өнімдері мен сусындарды өндіру секторынан мал шаруашылығының мен өсімдік шаруашылығының өнімдері
a) Қасапханалар Өндірістк қуаты бойынша күніне 50 т тұтас ет 10 жұмысшы
b) Тағам өнімдері мен сусындарды өндіру мақсатында өңдеу мен қайта өңдеу:
i) ануарлар шикізаты (сүттен басқа) Дайын өнімді өндіру бойынша қуаттылығы күніне 75 т 10 жұмысшы
ii) өсімдік шикізаты Дайын өнімді өндіру бойынша қуаттылығы күніне300 т (тоқсандық негіздің орташа көрсеткіші)
с) Сүтті өңдеу мен қайта өңдеу Мұндағы келіп түскен сүттің мөлшері күніне 200 т құрайды (жылсайынғы негіздің орташа көрсеткіші)
9 Өзге қызмет түрлері
a) Бастапқы өңдеуге (мерсерлеу, ағарту, жуу сияқты операциялар) немесе талшықты немесе кездемені бояу Өңделіп жатқан материалдардың көлемі күніне 10 т құрайтын 10 жұмысшы
b) Тері мен көнді илеуге арналған қондырғы Өңделетін өнімнің көлемі күніне 12 т құрайтын
c) Заттар, нәрселернемесеөнімдергеорганикалықеріткіштерді, әрлеу, басу, жабу, майсыздандыру, гидрооқшаулық, калибрлеу, бояу, тазартунемесеарзанқолбөлімінде, қолданыпбеткіқабатынөңдеугеарналғанқондырғылар Өндірістк қуаты сағатына 120 кг немесе жылына 200 т
d) Көміртек(табиғи кокс) немесе графиттау не болмаса жағу жолымен электрографиттеу өндіруге арналған қондырғылар *
e) Құрылыс пен бояуға немесе кемелерден бояуды жоюға арналған қондырғылар Өндірістік мүмкіндігі ұзындығы 100 м кемелер үшін

Айқындауыш ескертпелер

1 бағанда, 7 баптың 1(а) тармағында аталған өндірістік қуаттың шектеулі шама келтірілген.

 «*» таңбасы өндірімділіктің шектеулі шама қызметтің осы түріне қолданылмайтыңын білдіреді (есептілікті ұсыну туралы талап барлық объектілерге жайылады).

2 бағанда, 7 баптың 1(а) тармағында аталған жұмысшылар саны үшін шектеулі шама келтірілген.

«10 жұмысшы» дегеніміз толық жұмыс күнін қамтитын 10 жұмысшыға баламаны білдіреді.

II ҚОСЫМША

ЛАСТАУЫШТАР

 

КАС нөмірі Ластауыш Шығарындылардың шектеулі шама (1 баған) Ластауыштарды жер телімнен тыс жерге тсымалдау үшін шектеулі шама(2баған) кг/жыл Өндіру, өңдеу немесе қолдану үшін шектеулі шама (3 баған) кг/жыл
ауаға(1 (а)> баған) кг/жыл суға(1(b) баған) кг/жыл жерге (1(с) баған) кг/жыл
1. 74-82-8 Метан (СН4) 100 000 *
2. 630080 Көміртегі тотығы (СО) 500 000 *
3. 124-38-9 Көміртегі диоксиді (CO2) 100 000 000 *
4. Гидрофторкөміртегі (ГФК) 100 *
5. 10024-97-2 Екіазотты оксид (N2O) 10 000 *
6. 7664-41-7 Аммиак (NH3) 10 000 10 000
7. Метан емес ұшпа органикалық қосылыстар (МҰОҚ) 100 000 *
8. Азот оксидтері (NOx/NO2) 100 000
9. Перфторкөміртектер (ПФК) 100 *
10. 2551-62-4 Алтыфторлыкүкірт (SF6) 50 *
11. Күкірт оксиді (SOx/SO2) 150 000 *
12. Азоттың жалпы саны 50 000 50 000 10 000 10 000
13. Фосфордың жалпы саны 5 000 5 000 10 000 10 000
14. Гидрохлорфторкөміртектер (ГХФК) 1 100 10 000
15. Хлорфторкөміртектер (ХФК) 1 100 10 000
16. Галондар 1 100 10 000
17. 7440-38-2 Мышьяк және оның қосылыстары (As түрінде) 20 5 5 50 50
18. 7440-43-9 Кадмий және оның қосылыстары (Cd түрінде) 10 5 5 5 5
19. 7440-47-3 Хром және оның қосылыстары  (Cr түрінде) 100 50 50 200 10 000
20. 7440-50-8 Мыс және оның қосылыстары (Cu түрінде) 100 50 50 500 10 000
21. 7439-97-6 Сынап және оның қосылыстары (Hg түрінде) 10 1 1 5 5
22. 7440-02-0 Никель және оның қосылыстары (Ni түрінде) 50 20 20 500 10 000
23. 7439-92-1 Қорғасын және оның қосылыстары (Pb түрінде) 200 20 20 20 50
24. 7440-66-6 Мырыш және оның қосылыстары (Zn түрінде) 200 100 100 1000 10 000
25. 15972-60-8 Алахлор 1 1 5 10 000
26. 309-00-2 Альдрин 1 1 1 1 1
27. 1912-24-9 Атразин 1 1 5 10 000
28. 57-74-9 Хлордан 1 1 1 1 1
29. 143-50-0 Хлордекон 1 1 1 1 1
30. 470-90-6 Хлорвенфинфос 1 1 5 10 000
31. 85535-84-8 Хлоралкандар, С1013 1 1 10 10 000
32. 2921-88-2 Хлорпирифос 1 1 5 10 000
33. 50-29-3 ДДТ 1 1 1 1 1
34. 107-06-2 1,2-дихлорэтан (ДХЭ) 1 000 10 10 100 10 000
35. 75-09-2 Дихлорметан (ДХМ) 1 000 10 10 100 10 000
36. 60-57-1 Дильдрин 1 1 1 1 1
37. 330-54-1 Диурон 1 1 5 10 000
38. 115-29-7 Эндосульфан 1 1 5 10 000
39. 72-20-8 Эндрин 1 1 1 1 1
40. Галогендендірілген органикалыққосылыстар (АОГ түрінде) 1 000 1 000 1 000 10 000
41. 76-44-8 Гептахлор 1 1 1
42. 118-74-1 Гексахлорбензол (ГХБ) 10 1 1 1 5
43. 87-68-3 Гексахлорбутадиен (ГХБД) 1 1 5 10 000
44. 608-73-1 1,2,3,4,5,6-гексахлорцик-логексан (ГХГ) 10 1 1 1 10
45. 58-89-9 Линдан 1 1 1 1 1
46. 2385-85-5 Мирекс 1 1 1 1 1
47. ПХДД+ПХДФ (диоксиндер+фурандар) (э.т. түрінде) 0,001 0,001 0,001 0,001 0,001
48. 608-93-5 Пентахлорбензол 1 1 1 5 50
49. 87-86-5 Пентахлорфенол (ПХФ) 10 1 1 5 10 000
50. 1336-36-3 Полихлорланған дифенилдар (ПХД) 0,1 0,1 0,1 1 50
51. 122-34-9 Симазин 1 1 5 10 000
52. 127-18-4 Тетрахлорэтилен (ТХЭ) 2 000 1 000 10 000
53. 56-23-5 Тетрахлорметан (ТХМ) 100 1 000 10 000
54. 12002-48-1 Трихлорбензолдар (ТХБ) 10 1 000 10 000
55. 71-55-6 1,1,1-трихлорэтан 1000 1 000 10 000
56. 79-34-5 1,1,2,2-тетрахлорэтан 50 1 000 10 000
57. 79-01-6 Трихлорэтилен 2 000 1 000 10 000
58. 67-66-3 Трихлорметан 500 1 000 10 000
59. 8001-35-2 Таксофен 1 1 1 1 1
60. 75-01-4 Винилхлорид 1 000 10 10 100 10 000
61. 120-12-7 Антрацен 50 1 1 50 50
62. 71-43-2 Бензол 1 000 200 (BTEX түрінде)a 200 (BTEX түрінде)a 200 (BTEX түрінде)a 10 000
63. Бромдалған дифенилды эфирлер (БДЭ) 1 1 1 10 000
64. Нонилфенолэтоксилаттары (НФ/НФЭ) және онымен байланысты заттар 1 1 1 10 000
65. 100-41-4 Этилбензол 200 (BTEX түрінде)a 200 (BTEX түрінде)a 200 (BTEX түрінде)a 10 000
66. 75-21-8 Этилен оксиді 1 000 10 10 100 10 000
67. 34123-59-6 Изопротурон 1 1 5 10 000
68. 91-20-3 Нафталин 100 10 10 100 10 000
69. Органотиндіқосылыстар (жалпы Sn түрінде) 50 50 50 10 000
70. 117-81-7 Ди-(2-этилгексил)фталат (ДЭГФ) 10 1 1 100 10 000
71. 108-95-2 Фенолы (жалпы C түрінде) 20 20 200 10 000
72. Полициклді Хош иісті көмірсутектері (ПХК)b 50 5 5 50 50
73. 108-88-3 Толуол 200 (BTEX түрінде)a 200 (BTEX түрінде)a 200 (BTEX түрінде)a 10 000
74. Трибутилинжәне қосылыстары 1 1 5 10 000
75. Трифенилтинжәне қосылыстары 1 1 5 10 000
76. Жалпы органикалық көміртегі (ЖОК) (жалпы С немесе ХПК/3 түрінде) 50 000 **
77. 1582-09-8 Трифлуралин 1 1 5 10 000
78. 1330-20-7 Ксилолдар 200 (BTEX түрінде)a 200 (BTEX түрінде)a 200 (BTEX түрінде)a 10 000
79. Хлоридтер (жалпыCl түрінде) 2 000 000 2 000 000 2 000 000 10 000c
80. Хлор және органикалық емес қосылыстары (HClтүрінде) 10 000 10 000
81. 1332-21-4 Асбест 1 1 1 10 10 000
82. Цианидтер (жалпы CN түрінде) 50 50 500 10 000
83. Фторидтер (жалпыF түрінде) 2 000 2 000 10 000 10 000c
84. Фтор және органикалық емес қосылыстары (HF түрінде) 5 000 10 000
85. 74-60-8 Циандысутегі (HCN) 200 10 000
86. Қатты бөлшектерҚБ10 50 000 *

Түсіндірме ескертулер

Ластауыштың КАС нөмірі КАСтағы (химиялық қосылыстар тізімі) нақты сәйкестендіргіш.

1 бағанда, 7 баптың 1(а)(i)  және (iv) тармақтарында аталған шектеулі шамалары келтірілген. Егер осы бағаншадағы шектеулі шама (ауа, су немесе жер) асатын болса, 7 баптың 1(а) тармағына сәйкес мәліметтерді ұсыну жүйесін таңдап алған Тараптар үшін, шығарындылар туралы сәйкесінше объект бойынша немесе ластауыштар жағдайында, ағынды суларды тазартуға арналған ағынды сулардың құрамында, экологиялық ортаға тасымалдау туралы, осы бағаншада аталған мәліметтерді ұсыну қажет.

2 бағанда, 7 баптың 1(а)(ii) тармағында аталған шектеулі шамалары келтірілген. Егер осы ластауыш үшін осы бағандағы шектеулі шама артатын болса, онда 7 баптың 1(а)(ii) тармағына сәйкес мәліметтерді ұсыну жүйесін таңдап алған Тараптар үшін, осы ластауышты жер телімінен тыс жерге тасымалдау туралы сәйкесінше объект бойынша мәліметтерді ұсыну қажет.

3 бағанда 7 баптың 1(b) тармағында аталған шектеулі шамалар келтірілген. Егер осы ластауыш үшін осы бағандағы шектеулі шама артатын болса, онда 7 баптың 1(b) тармағына сәйкес мәліметтерді ұсыну жүйесін таңдап алған Тараптар үшін, осы шығарындылар мен тасымалдарды жер телімінен тыс жерге тасымалдау туралы сәйкесінше объект бойынша мәліметтерді ұсыну қажет.

«–» таңбасы, мәліметтерді ұсыну туралы талаптарды осы параметр әске қоспайды.

«*» таңбасы, осы ластауыш үшін өндіру, өңдеу және пайдалану үшін шектеулі шамаларды емес, 1 а) бағанында көрсетілген шығарындылардың шектеулі шамасын пайдалану қажет.

 «**» таңбасы, таңбасы, осы ластауыш үшін өндіру, өңдеу және пайдалану үшін шектеулі шамаларды емес, 1 b) бағанында көрсетілген шығарындылардың шектеулі шамасын пайдалану қажет.

Қосылмалар

аВТЕХ  (бензол, толуол, этилбензолдар мен ксилендер үшін жалпы параметр) үшін шектеулі шаманы арттырған жағдайда мәліметтер ұсынылуы қажет болатын бөлек ластауыштар.

b Полициклді хош иісті көмірсутектер (ПХК) бензо(а)пирен(50-32-8), бензо(в)флуорантен(205-99-2), бензо(к)флуорантен(207-08-9), идено(1,2,3-cd)пирен (193-39-5) сияқты өлшенеді (үлкен қашықтықтарға ауаның трансшекаралық ластануы туралы Конвенцияға тұрақты органикалық ластауыштар бойынша Хаттамадан алынған).

сорганикалық емес қосылыстар түрінде.

III ҚОСЫМША

А БӨЛІМІ

ЖОЮ БОЙЫНША ОПЕРАЦИЯЛАРЖ»)

  • Жерге көму немесе жерге тастау (мысалы, қоқысқа).
  • Жерді өңдеу (мысалы, сұйық немесе шламдық қалдықтарды жер қыртысында биохимиялық ыдырату және т.б.).
  • Үлкен тереңдікке толтыру (мысалы, сәйкесінше консистенциялы қалдықтарды скважиналарға, тұзды күмбездерге немесе табиғи су қоймаларынатолтыру).
  • Жер үсті су қоймаларына түсіру (мысалы, сұйық немесе шламдық қалдықтарды шұңқырларғы, тоғандарға немесе тұныдрма бассейндерге түсіру).
  • Арнайы жабдықталған қоқыстарға тастау (мысалы, қорғаныс жабуы бар, жабылатын қақпағы мен бір-бірінен және қоршаған ортадан оқшауланған бөлек бөліктерге тастау).
  • Теңіздер/мұхиттардан басқа, суайдындарына тастау.
  • Теңіз/мұхиттарға тастау, соның ішінде теңіз түбіне көму.
  • Осы қосымшаның басқа тарауларында ескертілмеген, осы бөлімде ескертілген қандай да бір тәсілмен жойылатын ақырғы қосылыстар немесе қоспалар пайда болуына әкелетін биологиялық өңдеу.
  • Осы қосымшаныңбасқатарауларындаескертілмеген, осы бөлімдеескертілгенқандай да біртәсілменжойылатынақырғықосылыстарнемесеқоспаларпайдаболуынаәкелетінфизика-химиялықөңдеу (мысалы, буландыру, кептіру, қыздыру, бейтараптандыру, тұндыру).
  • Құрлықта жағу.
  • Теңізде жағу.
  • Жерлеу (мысалы, контейнерлерді шахтада орналастыру).
  • Осы бөлімде көрсетілген кез келген операцияларды бастамас бұрын біртекті немесе әртекті қоспаларды алу.
  • Осы бөлімде көрсетілген кез келген операцуияларды бастамас бұрын қайта буып-түю.
  • Осы бөлімде көрсетілген кез келген операцияларды күтуде сақтау.

 


 

В БӨЛІМІ

РЕКУПЕРАЦИЯЛАР БОЙЫНША ОПЕРАЦИЯЛАР («Р»)

  • Отын ретінде (тікелей жағудан басқа) немесеэнергия алу үшін басқаша қолдану.
  • Пайдаға асыру/еріткіштерді қалпына келтіру.
  • Қайта айналу/еріткіш ретінде қолданылмайтын органикалық заттарды пайдаға асыру.
  • Қайта айналу/металдар мен оның қосындыларын пайдаға асыру.
  • Қайта айналу/басқа органикалық емес қосындыларды пайдаға асыру.
  • Қышқылдылығын немесе негіздемесін қалпына келтіру.
  • Ластанумен күрес үшін қолданылатын компоненттерді рекуперациялау.
  • Катализаторлар компоненттерін рекуперациялау.
  • Қолданылған мұнай өнімдерін қайта айыру немесе бұрын қолданылған мұнай өнімдерін басқаша қайта қолдану.
  • Экологиялық ахуалды жақсартатын немесе жер өңдеуге жақсы білінетін жерді өңдеу.
  • Осы бөлімде көрсетілген рекуперациялау бойынша кез келген операциялардан қалған қалдық материалдарды қолдану.
  • Осы бөлімде көрсетілген рекуперациялау бойынша операцияларда іске өосу үшін қалдықтармен алмасу.
  • Осы бөлімде көрсетілген кез келген операцияларды кейін іске қосу үшін арналған материалдарды жинау.

IVҚОСЫМША

ТӨРЕЛІК

  1. Осы Хаттаманың 23-бабының 2-тармағына сәйкес дау төрелік іс қарауға берілген жағдайда тарап немесе тараптар дипломатиялық жолмен даудың басқа тарапын немесе өзге тараптарына хабарлайды, сонымен қатар хатшылық төрелік іс қарау нысанасы туралы хабарлайды және атап айтқанда, түсіндіру немесе қолдану дауды тудырған осы Хаттаманың баптарын көрсетеді.  Хатшылық осылайша алынған ақпаратты осы Хаттаманың барлық Тараптарына жолдайды.
  1. Төрелiк сот үш мүшеден тұрады. Дауға қатысушы талапкер-тарап немесе талапкер-тараптар да, сондай-ақ басқа тарап немесе басқа тараптар да бiр төрешiден тағайындайды, осылайша тағайындалған екi арбитр өзара келiсiм бойынша төрелiк соттың төрағасы қызметiн атқаратын үшiншi төрешiнi тағайындайды. Соңғысы дау тараптары бiрiнiң азаматы бола алмайды және осы тараптардың бiрiнiң аумағында өзiнiң әдеттегi тұрғылықты жерiне ие бола алмайды, оларда қызметте бола алмайды немесе қандай да бiр сапада бұл iске қатысы бола алмайды.
  1. Егер екiншi төрешi тағайындалғаннан кейiн екi ай өткенде төрелiк соттың төрағасы тағайындалмаса, тараптардың кез келгенiнiң өтiнiшi бойынша Еуропа экономикалық комиссиясының Атқарушы хатшысы оны келесi екi ай iшiнде тағайындайды.
  1. Егер дау тараптарының бiрi 1 тармақта аталып өткен хабар алғаннан кейін алғаннан кейін екi ай iшiнде төрешiнi тағайындамаса, басқа тарап бұл туралы Еуропа экономикалық комиссиясының Атқарушы хатшысын хабардар етуге құқылы, ол төрелiк соттың төрағасын келесi екi айдың iшiнде тағайындайды. Өзi тағайындалғаннан кейiн төрелiк соттың төрағасы төрешi тағайындамаған тарапты мұны екi айдың iшiнде жасауды өтiнедi. Егер ол мұндай мерзiмнiң iшiнде мұны жасамаса, төраға Еуропа экономикалық комиссиясының Атқарушы хатшысын хабардар етедi, ол келесi екi айдың iшiнде бұл төрешіні тағайындайды.
  1. Төрелiк сот халықаралық құқыққа және осы Хаттаманың ережелерiне сәйкес өз шешiмiн шығарады.
  1. Осы қосымшаның ережелерiне сәйкес құрылған кез келген төрелiк сот жеке өзiнiң рәсiм ережелерiн әзiрлейдi.
  1. Рәсiмдiк мәселелер бойынша да, мәнi мәселелерi бойынша да төрелiк соттың шешiмдерi оның мүшелерiнiң көпшiлiк даусымен қабылданады.
  1. Сот фактiлердi анықтау үшiн барлық тиiстi шараларды қолдануы мүмкiн.
  1. Дау тараптары төрелiк сот жұмысына жәрдемдеседi және, атап айтқанда өздерiнiң иелiгiнде бар құралдардың бәрiн пайдалана отырып:

a) оған барлық тиiстi құжаттарды, шарттарды және ақпаратты бередi;

b) қажет болған жағдайда сотқа куәларды немесе сарапшыларды шақыру және олардың жауаптарын тыңдау мүмкiндiгiн бередi.

  1. Дау Тараптары және төрелік соттың мүшелері, төрелік сотта талқылау кезінде құпиялық тәртіпте алынған кез-келген ақпараттың құпиялығын сақтайды.
  1. Төрелiк сот тараптардың бiрiнiң өтiнiшi бойынша уақытша қорғау шараларын қабылдауын ұсынуы мүмкiн.
  1. Егер Тараптардың бiрi, төрелiк сотқа келмесе немесе өз iсiн қарауға қатыспаса, екiншi тарап соттан iс қарауды жалғастыруды және өзiнiң түпкiлiктi шешiмiн шығаруды өтiнуi мүмкiн. Тараптардың бiрiнiң сотта болмауы немесе тараптардың бiрiнiң iстi қарауға қатыспауы iстi қарау үшiн кедергi бола алмайды. Төрелік сот өзінің түпкілікті шешімін шығарғанға дейін талаптың шындығында және заңды негізделгендігіне көз жетуі тиіс.
  1. Төрелiк сот даудың мәнiнен тiкелей туындайтын қарама-қарсы талаптарды тыңдап, олар бойынша шешiм шығаруы мүмкiн.
  1. Егер төрелiк сот өзге шешiм қабылдамаса, iстiң нақты мән-жайларын негiзге ала отырып, сот мүшелерiнiң көрсеткен қызметiне ақы төлеудi қоса алғанда, сот шығындарын дау тараптары тең бөлiп төлейдi. Сот өзiнiң барлық шығындарын тiркейдi және осы шығыстар туралы түпкiлiктi есептi дау тараптарына бередi.
  1. Осы Хаттаманың дау нысанасына құқықтық сипаттағы мүдделiлiгi бар және осы iс жөнiндегi шешiммен қозғалуы мүмкiн кез келген Тарабы соттың келiсiмiмен iс қарауға қатысуға құқығы бар.
  1. Төрелiк сот, егер тек ол бұл мерзiмдi бес айдан асатын кезеңге созуды қажет деп есептемесе, өзi тағайындалған күннен кейiн бес айдың iшiнде өзiнiң шешiмiн шығарады.
  1. Төрелiк соттың шешiмi себептер түсiндiрiлумен қатар жүредi. Бұл шешім түпкілікті және даудың барлық тараптары үшін міндетті болып табылады. Төрелiк сот өз шешiмiн даудың тараптарына және хатшылыққа жiбередi. Хатшылық өзi алған ақпаратты осы Хаттаманың барлық Тараптарына жолдайды.
  1. Соттың шешiмiн түсiндiруге немесе орындауға қатысты тараптар арасында тууы мүмкiн кез келген дауды кез келген тарап осы шешiмдi шығарған төрелiк сотқа бере алады, немесе соңғысының қызметiн пайдалану мүмкiн болмаған жағдайда бiрiншiсi сияқты жолмен осы мақсатта құрылған басқа сотқа беруi мүмкiн.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *